Wie zich in de bergen begeeft, wordt beloond met adembenemende vergezichten, kristalheldere lucht en een bijna tastbare stilte. Tegelijkertijd schuilt in dit indrukwekkende landschap ook een onvoorspelbare kant: steile hellingen en instabiele ondergronden brengen risico’s met zich mee, zoals vallende rotsen, steenlawines, aardverschuivingen en modderstromen. Waar die natuurrampen de stilte doorbreken, proberen wetenschappers ze beter te begrijpen.

De eerste tekenen dat er iets onheilspellends dreigt te gebeuren zijn subtiel. De bodem trilt en rommelt. Eerst zachtjes, daarna steeds heviger. Diep in de aarde komt heet magma langzaam in beweging. De aardkorst begint scheuren te vertonen, waaruit plotsklaps uitbarstingen plaatsvinden. Met donderend geweld worden as, stenen en gloeiende lavabrokken de lucht in geslingerd. Aswolken verduisteren de hemel. Lava stroomt langzaam door de Franse dalen, terwijl het afkoelt tot zwart basalt of poreus vulkanisch gesteente. Wat overblijft is een kale, rokende vlakte. Maar langzaam zal het leven terugkeren: flora, fauna en uiteindelijk ook mensen.

Dat bergen afbrokkelen, hoort bij hun ‘levensloop’. Natuurlijk kan dat gevaarlijke situaties opleveren. Op diverse bergen wordt de rots daarom in de gaten gehouden met meetapparatuur. Zo kunnen bewoners op tijd worden gewaarschuwd en leren onderzoekers de onderliggende processen beter begrijpen. Hoe dat werkt, zien we op de Hochvogel in de Allgäu, op de grens van Duitsland en Oostenrijk. Het is daar wachten op de klap.

Alpinisme is al decennia een van de pijlers van de NKBV. Toch is de toekomst van de sport niet zo vanzelfsprekend. Door klimaatverandering lopen we tegen allerlei risico’s aan. Is het vooruitzicht dan enkel somber? Volgens Expeditie Academie-coach en Alpiene Instructeur Bas Visscher hoeft dat niet per se zo te zijn. Belangrijk is wel dat we onze benadering van het alpinisme aanpassen.