Earth Day: ‘Over 40 jaar geen gletsjers meer’

Earth Day. Een dag waarbij we extra stil staan bij de uitgestrekte schoonheid van onze natuur en een dag dat we ons ook meteen zorgen maken over de effecten van de klimaatverandering in de bergen. De Oostenrijkse Alpenvereniging is met zeer verontrustende cijfers gekomen. Ze voorspellen dat als het smelten zo hard blijft gaan er over 40 jaar geen gletsjers meer zijn. Een van de oorzaken is dat ze sinds een paar jaar door de hitte nu ook 's nachts smelten.

Een smeltende gletsjer stroomt onder een heldere hemel langs een rotsachtige berghelling naar beneden, omringd door ruig terrein en sneeuwvlekken, met aan de voet zichtbare ijsbrokken. Een gletsjer daalt af door rotsachtige bergen, met een beekje dat aan de voet ervan stroomt en ruig terrein rondom het ijs. Foto's: Gepatschferner in het Ötztaler links juli 2020 en rechts juli 2022 (bron: Oostenrijkse Alpenvereniging)

Meten is weten

Vanaf 1891 voert de gletsjermeetdienst van de Alpenvereniging metingen uit. Nog nooit in de geschiedenis heeft zich een grotere krimp van gletsjers voorgedaan: er zijn 89 Oostenrijkse gletsjers bekeken door de Alpenvereniging en die zijn gemiddeld 28,7 meter korter geworden. Het smelten van de gletsjers zal er volgens de wetenschappers toe leiden dat de zeespiegel stijgt met een extra 9 tot 15 centimeter, afhankelijk van het opwarmingscenario.

Directeur van de NKBV Robin Baks: “De constateringen van de Oostenrijkse Alpenvereniging zijn zeer verontrustend. De terugtrekkende gletsjers en de extremere weertypes van de laatste jaren zijn niet goed voor de natuur en vraagt ook van iedereen die in de bergen actief is aanpassingsvermogen. Voor de NKBV zijn duurzaamheid en hoe om te gaan met het klimaat belangrijke thema’s. Daarom proberen we onze activiteiten zo klimaatneutraal mogelijk te organiseren en onze leden te informeren om zo duurzaam mogelijk op pad te gaan. En geven we veel informatie en uitleg aan onze leden hoe je met veranderende omstandigeheden toch veilig de bergen in kan.'

Een man in een rode regenjas en een pet houdt buiten een geel GPS-meetinstrument vast en kijkt omhoog, met op de achtergrond een mistige berglandschap.

Metingen in de gletsjer

Wetenschapper Andreas Kellerer-Pirklbauer meet voor de Alpenvereniging de stand van de gletsjers en werkt aan Universiteit van Graz. Hij heeft onder meer gemeten dat de Schlatenkees (Tirol) zich 89,5 meter heeft terugtrokken (vorig jaar: 54,5 meter). De Pasterze (Karinthië) verloor alleen al in het gebied van de gletsjertong een volume van 14,7 miljoen m³ ijs, wat overeenkomt met een kubus met een randlengte van 245 m. Dat zijn twee Domtorens van Utrecht op elkaar. (bron: Oostenrijkse Alpenvereniging).

Lees verder

Zichtbaar slechter

De effecten van klimaatverandering zijn het meest zichtbaar in de bergen. Ziet ook Boris Textor. Hij is UIAGM Ski- en Berggids: “De sneeuwgrens in de Alpen verschuift naar boven (omhoog). Toen ik elf jaar geleden begon met gidsen lag de sneeuwgrens op zo’n duizend meter nu is dat ongeveer zestienhonderd meter. Dat wordt in de nabije toekomst zelfs tweeduizend meter.”

Textor snijdt ook een pijnlijk punt aan: “De grootste bron van uitstoot zijn mensen. De reis naar de Alpen zorgt voor veel uitstoot.” Hij komt veel mensen uit Nederland tegen die al heel hun leven in de bergen komen: “Zij merken het verschil vooral bij de gletsjers. Die verdwijnen gewoon.”

Earth Day

Earth Day wordt al sinds 1970 gehouden op 22 april. Het thema van dit jaar is plastic. De organisatie stelt dat er een vermindering van 60% in de productie van alle plastic producten moet komen in 2040.

Een persoon staat op een gletsjer vlakbij een diepe gletsjerspleet, met landmeetapparatuur in de hand en voorzien van een rugzak en een helm met een GPS-apparaat. Twee mannen staan op rotsachtig terrein in een bergachtig gebied. De ene man stelt een GPS-meetinstrument af, terwijl de andere een rots vasthoudt waarop in het rood het getal 722 staat, met op de achtergrond gletsjerbedekte bergtoppen. Foto's: Wetenschappers van de Oostenrijkse Alpenvereniging doen metingen in de gletsjers. (bron: Alpenvereniging)

Zorgen om de toekomst maar laten we ons ook afvragen hoe we een steentje bij kunnen dragen. En vooral genieten van al het moois dat de bergen ons te bieden hebben. En er voor zorgen dat we dat nog heel lang kunnen doen.

Visie op duurzaamheid