Wat is het verschil tussen beide soorten?
De Europese Hoornaar: Groter, bruine kop/romp, typisch geel-zwart achterlijf. De inheemse hoornaar én de natuurlijke vijand van de geelpoothoornaar. Beschermen dus!
Geelpoothoornaar: Iets kleiner, zwarte kop/romp, 1 of 2 gele ringen op het achterlijf en opvallende half gele, half zwarte poten.
Vanaf half april ontwaken de koninginnen uit hun winterslaap. Zij bouwen in hun eentje een klein primair nest, vaak laag bij de grond in struiken of rotsspleten. Elke hoornaar die je in deze periode vangt, is een koningin. Een maand later komen de eerste werksters uit. Zodra de werksters het overnemen, groeit de kolonie hard. Wordt het nest te klein? Dan bouwen ze hoog in de boomkruinen een secundair nest dat enorm groot kan worden. Zo kunnen er tot wel 3.000 hoornaars is een nest leven. Werksters in de zomer doodmeppen heeft amper zin; ze leven kort en worden direct vervangen.
De gevaren voor klimmers
-
Aanvalsgevaar: Omdat primaire nesten vaak laag bij de grond óf in de rots zitten, sta of klim je onbewust snel té dichtbij. Geelpoothoornaars verdedigen hun nest agressief.
-
Alarmferomonen: Bij een steek van een hornaar komt een stofje vrij dat andere hoornaars oproept om ook aan te vallen.
-
Klimroutes in de gevarenzone: Secundaire nesten hangen meestal hoog in bomen, maar als ze vlak naast een klimroute hangen, ziet de geelpoothoornaar jou als een bedreiging.
-
Een steek van een geelpoothoornaar is toxisch en beduidend pijnlijkere dan die van een wesp. Een groot aantal steken kan erg gevaarlijk zijn.
Wat kan je doen als klimmer?
-
Herken: Leer het verschil tussen de geelpoothoornaar en de Europese hoornaar.
-
Hou afstand: Benader geen nesten van hoornaars. De hoornaar bepaalt wat 'veilig' is, niet jij. Trillingen (stampen/dynamisch klimmen) kunnen hen triggeren.
-
Respecteer markeringen: Neem linten, afzettingen of route-waarschuwingen vanuit rotsbeheer serieus.
-
Geen zoetigheid: Laat geen eten of blikjes rondslingeren aan de voet van de rots; dit trekt foeragerende geelpoothoornaars aan.
-
Meld slim: Zie je in het voorjaar (april/mei) een hoornaar? Meld het direct bij KBF of CAB. Het weghalen van een primair nest in deze periode voorkomt dat een heel volk opgroeit. Losse, foeragerende hoornaars in de zomer melden heeft weinig nut; hun nest kan kilometers verderop hangen. Zie je een nest in de rots hangen of in een boom vlakbij de rots? Meldt het dan ook.
Een nest van geelpoothoornaars in Sy op de Nandouire. Foto Gudy Verhoeven.
Waar melden?
In klimgebieden meld je dit direct via het officiële rotsmeldformulier van de KBF. Ook voor waarnemingen op CAB-massieven.