De Partnercheck

Veilig klimmen? Doe voor iedere route die je klimt samen de Partnercheck. Klim je met een auto belay? Doe dan de Zelfcheck.

Logo met een rood hart in een cirkel, een groen schild met een wit vinkje en een blauwe duim omhoog in een cirkel boven de woorden „PARTNER CHECK” in zwarte en groene letters.

Indoor sportklimmen is een sport waarbij relatief weinig ongevallen gebeuren, mits je alle handelingen bewust en zorgvuldig uitvoert. Een voorwaarde voor veilig klimmen is, naast een gedegen opleiding, dat zowel de klimmer als de zekeraar zich op de juiste manier aan het touw hebben vastgemaakt. Dat is primair een zelfstandige verantwoordelijkheid van de beide personen in kwestie. Beide zijn immers als zelfstandig klimmer/zekeraar opgeleid om deze handelingen adequaat uit te voeren. Vergissen is echter menselijk en ook bij een serieuze taak als het vastmaken aan het touw of het juist bevestigen van het zekeringsapparaat aan de gordel worden fouten gemaakt.

Voor elke klim voer je daarom samen met je klimmaatje de zogenaamde Partnercheck uit. Dit is de gezamenlijke check of de individuele handelingen van het vastmaken aan het touw (klimmer) en het vastmaken van het zekeringsapparaat (zekeraar) foutloos zijn uitgevoerd. De Partnercheck werkt alleen goed als ze bewust wordt uitgevoerd, zowel visueel (niet alleen vluchtig kijken maar ook daadwerkelijk zien) als met de handen (vastpakken en fysiek checken).

Hoe doe je de Partnercheck?

Voer de Partnercheck altijd uit volgens een vast stappenplan, zodat je zeker weet dat alle schakels van de touwketen gecontroleerd zijn. De Partnercheck doe je samen door zowel visueel én fysiek elkaars knoop, karabiner(s) en zekeringsapparaat te controleren. Zo voorkom je dat je geniepige fouten over het hoofd ziet:

  • De klimmer (en zekeraar) checken met handen en ogen of de gordel van de klimmer goed aangetrokken is en de sluiting dicht is;
  • De klimmer (en zekeraar) checken met handen en ogen of de inbindknoop/inbindkarabiner op de juiste plek aan de gordel is ingebonden/vastgemaakt;
  • De zekeraar (en klimmer) checken met handen en ogen of de gordel van de zekeraar goed zit en de sluiting dicht is;
  • De zekeraar (en klimmer) checken met handen en ogen of het zekeringsapparaat en de karabiner op de juiste plek aan de gordel zijn vastgemaakt;
  • Check samen de functie van het zekeringsapparaat: blokkeert of remt deze het touw?;
  • Controleer tot slot of jullie aan hetzelfde touw vast zitten en of het touwverloop netjes is (niet gedraaid, niet achter grepen langs);
  • Check bij het voorklimmen ook of het touw lang genoeg is en of er een knoop in het uiteinde van het touw zit.
  • Akkoord? Klimmen maar!

Klim je met een beginner of kind? Dan kan je onderling geen volwaardige Partnercheck doen. Doe dan als volwassen zelfstandige klimmer een extra bewuste check, van jezelf én van je klimmaatje. Besef daarbij dat alle verantwoordelijkheid voor het welzijn van het tweetal op jouw schouders rust. Vraag eventueel aan een derde persoon om jullie te controleren.

Twee mensen voeren veiligheidscontroles uit bij het klimmen, waarbij de nadruk ligt op klimgordels, knopen en de bevestiging van karabijnhaken voor zowel toprope- als leadklimmen, met stapsgewijze instructies in het Nederlands en close-upbeelden van handen en uitrusting.

Een banner met de tekst „1 CHECKEN 2 KLIMMEN“ en „PARTNER CHECK“, met onderaan duimpjes omhoog-pictogrammen en logo’s van diverse organisaties en sponsors.

Zekeren

Na de Partnercheck moet de klimmer volledig op de zekeraar kunnen vertrouwen. Dit vraagt om continue oplettendheid door de zekeraar, een goede beheersing van het zekeringsapparaat en kennis over (het voorkomen van) veelgemaakte fouten bij het zekeren. Soms gaat het bij het zekeren mis. Bekende fouten zijn het loslaten van het zekertouw met de remhand, het schrikken door een onverwachte val of het losmaken van de klimmer voordat deze weer veilig op de grond staat. Dat laatste klinkt onwaarschijnlijk, maar heeft tot twee dodelijke ongevallen in Nederlandse klimhallen geleid. Zeker daarom altijd met volle concentratie en focus op de klimmer. Maak je klimmer pas los als deze veilig op de grond staat én je heeft laten weten dat je kunt stoppen met zekeren.

De NKBV 'Aanbeveling voor veilig zekeren bij het sportklimmen' geeft inzicht in welke fouten klimmers en zekeraars geneigd zijn te maken en welke maatregelen je kan treffen om te voorkomen dat ook jij een dergelijke fout gaat maken.
veilig zekeren

Voorklimmen vraagt om extra aandacht en kennis bij het zekeren dan het klimmen in toprope. Het opvangen van een voorklimval kan voor sommigen een hele opgave zijn, met name voor degenen waarbij het opvangen van een val geen routine is. Hoe goed kan jij een voorklimmer zekeren?

ZEKEREN VOORKLIMMEN

Automatisch gezekerd


Bij sommige klimhallen kun je zelfstandig klimmen met behulp van een automatisch zekerings-systeem, “Auto Belay” systeem genoemd. Bij zulke systemen is er niemand die een door jou gemaakte fout bij het aantrekken van de gordel of het vastmaken aan het touw kan opmerken.

Volg de inbindprocedure altijd zorgvuldig op en doe voor iedere klim altijd een zorgvuldige Zelfcheck. Bij auto belays maak je jezelf vrijwel altijd vast aan de lijn met één of twee inbindkarabiner(s). De lijn is met de karabiners bevestigd aan een driehoek van stof of zeildoek bevestigd, de zogenaamde ‘belay gate’. Het zeildoek bedekt de onderste grepen/treden van de klimroutes met als doel om te voorkomen dat de klimmer start met klimmen zonder dat hij/zij zich heeft vastgemaakt aan de inbindkarabiner. Onwaarschijnlijk scenario? Nee, dit is een relatief veelgemaakte fout.

Vergeten vast te maken

Incidenten waarbij het mechanisme van het auto belay-apparaten zelf faalt zijn gelukkig uiterst zeldzaam. Ongevallen met auto belay apparaten zijn vrijwel altijd te wijten aan een menselijke fout. Het gaat dan om klimmers die vergeten zichzelf vast te maken, maar tóch gaan klimmen.

Voor veel mensen is het compleet onwaarschijnlijk dat ze zelf ooit zo’n fout zouden maken. Hoe kun je immers! Daarin zit ‘m juist het gevaar. Besef dat ook jij een keer een misser kan begaan. De achterliggende oorzaak van dit soort ongevallen is vaak afleiding. Stel je de situatie voor waarbij een klimmer A aan het klimmen is met een auto belay apparaat. Na een paar maal op en neer op hetzelfde touw besluit A te stoppen en maakt zich los van zekertouw en karabiner. Ineens ziet klimmer A een bekende B in de hal. Na een kort praatje besluiten ze om samen te gaan klimmen, maar omdat B zich nog moet omkleden besluit A toch om de zo juist geklommen route nog één keer te klimmen. Daarbij vergeet A zich dit maal vast te maken, in de veronderstelling nog vast te zitten net zoals dat zojuist ook het geval was. Bovenaan gekomen laat A zoasl gebruikelijk los om door het apparaat naar beneden gelaten te worden. Wat volgt is een ongeremde val tot op de grond...

Onwaarschijnlijk? Nee, verre van. Het gaat vaker mis met vastmaken bij het klimmen met een auto belay dan met toprope klimmen of voorklimmen. Doe daarom voor iedere klim met een auto belay altijd een grondige Zelfcheck om je er van te vergewissen dat je écht vast zit én of het apparaat goed functioneert.

Vastmaken en zelfcheck bij een Auto Belay

  • Haal de karabiner van haak/zeil los. Zorg dat je de karabiner goed vasthoud om te voorkomen dat deze ongewild naar boven getrokken wordt door de auto belay. Sommige systemen werken met twee karabiners om per ongeluk loslaten te voorkomen;
  • Bevestig de karabiner(s) aan de zekerlus van je klimgordel. De karabiner beschikt hoogstwaarschijnlijk over een automatische sluiting triple-lock (draai, schuif, duw) sluiting;
  • Controleer of de auto-belay functioneert door aan de lijn te trekken en deze los te laten. De auto belay moet de lijn soepel en zonder haperingen inhalen;
  • Controleer met handen en ogen je klimgordel. Alle sluitingen moeten op de juiste manier gesloten zijn;
  • Controleer de verbinding tussen de auto belay en je klimgordel. De karabiner moet volledig gesloten zijn en aan de zekerlus vastzitten. Er mag geen kleding of haar in het sluitmechanisme van de karabiner zitten;
  • Start met klimmen. Check tijdens de klim of het auto belay apparaat de lijn continu inhaalt;
  • Daal beheerst af en kijk onder je bij het naar beneden gaan.

Veilig klimmen

Je kunt veilig en verantwoord zelfstandig klimmen als je:

  • een klimcursus hebt gevolgd en bij de eindtoets hebt laten zien de materie te begrijpen;
  • beschikt over up-to-date kennis over het zekeren, de zekeringsapparaten, wat veelgemaakte fouten zijn en hoe je die voorkomt;
  • je niet laat afleiden tijdens het inbinden en zekeren;
  • samen met je klimpartner een zorgvuldige Partnercheck doet;
  • je klimpartner in de gaten houdt en zorgvuldig zekert tot deze weer op de grond staat;
  • geen verouderd of versleten klimmateriaal gebruikt;
  • op de hoogte bent van de huisregels van de klimhal;
  • rekening houdt met de andere klimmers en zekeraars in de klimhal.

Bestellen / info downloaden

Heb je zelf een klimhal of beheer je er een? De posters en wandbordjes die ontwikkeld zijn door de Stichting Veiligheid Klimsport om in de hal op te hangen kunnen in de webshop van de NKBV besteld worden. De posters zijn op A2 en A1 formaat. Er zijn vier verschillende algemene posters (M/V en met/zonder uitleg over de handelingen van de Partnercheck) en twee specifieke posters over materiaal aan de gordel en het juist bevestigen/dicht maken van het zekeringsapparaat. De wandbordjes hebben een gat voor een bout en zijn bedoeld om onder de wand op te hangen.

Bestel de posters en wandbordjes in de webshop van de NKBV:

Webshop NKBV

Een close-up van iemand die een oranje klimgordel met klimuitrusting draagt. De tekst benadrukt hoe belangrijk het is om de klimgordel te controleren en vrij te maken voordat je gaat klimmen. Pictogrammen tonen een duim omhoog en omlaag voor respectievelijk veilige en onveilige uitrusting. Iemand in een klimgordel controleert zijn zekeringsapparaat. De tekst luidt: „Partner Check”, „Check ook het zekeringsapparaat” en „1 Checken 2 Klimmen”, met pictogrammen voor veiligheid en goedkeuring.