MENU

Standplaatsbouw in rots en ijs

Hoe bouw je handig, snel en veilig een standplaats in rots en ijs?

Het is van levensbelang om een goede standplaats te maken, ongeacht het terrein waar je je in begeeft. Maar daarnaast moet een standplaats ook praktisch bruikbaar en indien mogelijk comfortabel zijn. Bovendien is het van belang dat je een standplaats snel kunt maken zonder dat je allerlei overbodige constructies maakt die vertragen en voor mogelijke verwarring zorgen. Vervolgens moet je op de standplaats overzichtelijk en efficiënt kunnen handelen.

Standplaatsbouw leer je natuurlijk het beste tijdens een cursus. Een update kan echter geen kwaad. Hieronder vindt je daartoe de noodzakelijke literatuur.

De NKBV hanteert in principe de methodes die ook door DAV en AO worden gehanteerd. Op een aantal punten wijkt de NKBV iets af van de Duitse en Oostenrijkse voorbeelden. Bijvoorbeeld in het geval van het zekeren over het lichaam. Op dat punt zijn DAV en AO zeer traditioneel en kan men maar langzaam de realiteit omarmen dat het zekeren over het lichaam een prima optie is, zeker voor de wat meer ervaren klimmer. Pas in de laatste publicatie van DAV in (Panorama 2021) over standplaatsbouw wordt de methode om over het lichaam te zekeren behandeld.

Bron afbeelding: DAV/Sojer.

Achtergrondkennis en evolutie

We raden je de onderstaande artikelen over standplaatsbouw aan. De artikelen staan op omgekeerde volgorde van verschijnen. De meest recente iinzichten kunnen in tegenspraak zijn met de oudere!

1) Rund um den Standplatz, een driedelige serie over standplaatsbouw van Chris Semmel in het DAV tijdschrift Panorama.

Rund um den Standplatz, deel 1: Download het artikel.

Rund um den Standplatz, deel 2: Download het artikel.

Rund um den Standplatz, deel 3: Download het artikel.

  • Bouw je stand volgens een vast principe, en hou hierbij rekening met de richting waarin de volgende lengte verder gaat;
  • Bouw je stand op basis van hoe je verder klimt (om-en-om, één persoon klimt alles voor, 2-persoonstouwgroep of 3-persoonstouwgroep);
  • Hang een voorbereide standplaatsslinge met een schroef in de onderste haak en een andere karabiner in de bovenste haak. Bindt de slinge eventueel af met een zaksteek. Klim je om-en-om voor? Dan kun je ook stand met het touw maken;
  • Gebruik bij voorkeur normale schroefkarabiners met keylock-sluiting. Die kun je snel en makkelijk met 1 hand bedienen;
  • Gebruik geen knopen die moeilijk los te maken zijn - dat is zonde van de tijd die je er aan verspilt.;
  • Bouw je stand met een centraal punt waar je de zelfzekering en de zekering voor je naklimmer in hangt;
  • Zeker de naklimmer(s) met de Guide-funcie van je tuber of met een plate (bijv. Kong Gigi).
    • Tip 1: het touwverloop in een dergelijke plate is door de hogere sleuven minder vermoeiend dan bij een tuber.
    • Tip 2: als je met tuber én plate klimt dan kun je als de naklimmer, aangekomen is op de stand, terwijl deze nog in de geblokkeerde plate hangt, gelijk al de tuber inhangen om de naklimmer dadelijk in de volgende lengte te zekeren. Dat scheelt tijd en gehannes;
  • Zorg voor een overzichtelijk touwverloop van het ingehaalde naklimtouw;
  • Blijf flexibel in je handelen. Je zult altijd een afwijkende stand tegenkomen. pas je handelen dan aan de situatie aan waarbij je de standaard als basis gebruikt.

2) Sytse Roos (allround klimmer en bergsporter en NKBV alpien- en kliminstructeur) heeft een artikel geschreven waarin hij de laatste inzichten en handigheden bij standplaatsbouw beschrijft. De methoden voor standplaatsbouw die hij in het artikel omschrijft zijn in veel gevallen handiger, sneller en breder toepasbaar dan eerdere methoden. Let wel op dat je geen enkele streng (prusik)touw <8mm of enkele streng bandmateriaal gebruikt. Dit in verband met de verzwakking van het materiaal door de knopen. Dubbel genomen is (dyneema) bandmateriaal geen probleem. Wil je toch met een enkele streng werken? Er zijn speciale slinges met een gesplitst (Eng.: splice) uiteinde zoals de Alpine Sling van AustriaAlpin. Deze hebben 22 kN breeksterke in een enkele streng. Het gebruik van een dergelijke slinge zorgt voor nog meer overzichtelijkheid op de standplaats.



Standplaatsbouw met 240cm bandlus, 3 punten en ankersteek. Foto: Sytse Roos.

3) Het zekeren op de standplaats moest volgens de officiële 'lehrmeinung' van DAV en AO tot voor kort per sé met een HMS over de standplaats. Vele klimmers die 'moderner' in opvatting waren zekerden echter sinds jaar en dag met een tuber en/of over het lichaam. Voor het goed toepassen van de dubbeltouw-techniek is het zekeren met een tuber bovendien een must. De NKBV was al langer van mening dat zekeren over het lichaam door ervaren klimmers zonder al te veel bezwaren mogelijk is. Hoe je dat doet en in welke situatie je welke methode toepast lees je in dit artikel:

4) Een ge-update versie van het artikel van Chrisl Semmel is in juni 2011 verschenen. Deze versie is alleen in het Duits beschikbaar.

5) Berggids Michiel Engelsman en bergredder Menno Boermans vertellen in het artikel 'De Standplaats' beknopt de basis van standplaatsbouw in onbehaakt terrein. Hoewel het artikel alweer uit 2010 stamt is het nog helemaal actueel.

6) Dit Nederlandstalige artikel uit 2009 behandelt alle standaardsituaties die je bij standplaatsbouw in alpien, ijs en rotsklimterrein tegen komt. Het is een vertaling van een door Chris Semmel, toenmalig hoofd van de DAV-Sicherheitsforschung, geschreven artikel.


Niet in steen gebeiteld

De klim- en bergsport wordt in een natuurlijke omgeving uitgeoefend. Je zult altijd situaties aantreffen die afwijken van de 'standaard'. Het is daarom uitermate belangrijk dat je flexibel bent in het toepassen van technieken. Er is niet één beste methode, de in bovenstaande artikelen genoemde methoden zijn niet meer dan een leidraad. De situatie die je in de praktijk tegenkomt dicteert wat op dat moment de beste oplossing is. Wees dus flexibel en pas op basis van je (overmaat aan) kennis en kunde per situatie de beste methode toe.