Tip 2 – Check je ijsklimuitrusting.

Check je je volledige uitrusting ruim voordat je op pad gaat. Is je uitrusting nog compleet? Zijn je ijsbijlen, stijgijzers én ijsboren scherp? Zitten alle boutjes goed aangedraaid? Wat is de staat van je (hand)schoenen? Check de inhoud van je EHBO set, Etc. Zorg ook dat je uitrusting schoon is en impregneer zoveel mogelijk items. Een goed geïmpregneerd klimtouw is essentieel. Een bus siliconen spray is handig om bijvoorbeeld je ijsboren mee te behandelen. Denk ook aan reserve onderdelen, niks zo vervelend als een doorn breken en geen winkel in de weide omgeving te bekennen.

Tip 3 – Plan je beklimming goed

Het beklimmen van een multi-pitch waterval vergt meer voorbereiding dan een lange sportklimroute. De keuze van je route stem je af op de huidige condities en weersvoorspelling. Is het extreem koud dan kies je een laaggelegen waterval in de zon. Is het warm dan aanvaard je de lange aanloop naar een hooggelegen waterval die de hele dag in de schaduw blijft. In het laatste geval zorg je ook voor extra proviand omdat het een lange dag gaat worden. Maak een gedetailleerde en realistische tochtenplanning. Bestudeer de afdaling goed en zoek ook uit of er uitwijkmogelijkheden zijn in de route. Bedenk ook alvast een plan B voor als de waterval die je wil gaan beklimmen toch niet in conditie blijkt te zijn.

Check uiteraard de weersvoorspelling en probeer ook te achterhalen hoe het weer de afgelopen dagen was. Klim niet na grote temperatuurswisselingen. Meer dan 10 graden verschil in een dagdeel maakt ijszuilen instabiel en die kunnen dan zonder waarschuwing instorten. Bij zeer strenge vorst, vanaf -15 graden Celsius, wordt ijs erg hard en weinig plastisch met het risico dat grote stukken kunnen afbreken.

Watervallen zijn vaak blootgesteld aan lawinegevaar. Check ruim voor je trip de sneeuwcondities en de lawinesituatie. Naast het actuele algemene lawinebericht (schaal 1 t/m 5) moet je altijd rekening houden met lokale factoren. Spindrift is een indicatie dat boven je waterval grote hoeveelheden sneeuw door de wind worden verplaatst. Zonne-instraling op de helling boven de waterval kan (natte sneeuw-) lawines veroorzaken.

Tip 4 - Maximaal één touwgroep per route

Zorg dat je altijd met maximaal één touwgroep in een waterval klimt. Wanneer er mensen boven je klimmen, is de kans op vallend ijs heel groot. Vertrek daarom op tijd zodat je als eerste in de route bent. Is een andere touwgroep je voor? Kies dan een alternatieve route. Ook als de andere groep ver boven je is, ontkom je niet aan ijsslag.

Tip 5 - Maak de standplaats op een veilige plek

Vanwege het hierboven genoemde risico op ijsslag, is het slim om niet recht onder de voorklimmer je standplaats te hebben. Anticipeer daarom op de volgende lengte en maak stand in een grotje, onder een overhang of in ieder geval zo ver mogelijk uit de vallijn van de volgende klimlengte. Stevige bomen, aan de rand van de waterval, vormen vaak een ideale standplaats. Je kunt er snel een solide standplaats op bouwen en ze bieden bescherming tegen vallend ijs. Pauzeren onder vrijhangende ijspegels is geen goed idee.

Tip 6 - Plaats ijsboren vanuit een stabiele positie

Plaats regelmatig ijsboren, ook als het klimmen makkelijk is. In goed ijs is een ijsboor van 13 cm lang genoeg. Plaats je ijsboor voor de overgang van steil naar vlak ijs. Wanneer je een zekering plaatst, zorg je dat je in een stabiele houding staat, met je voeten licht gespreid en je romp stabiel boven je heupen. Tijdens het indraaien hang je aan slechts één ijsbijl. Ga pas je ijsboor indraaien als je 100% zeker bent van de plaatsing van de ijsbijl waar je aan hangt.

Heb je een geschikte plek met voldoende ijsmassa voor je ijsboor gevonden? Prik dan met je ijsboor eerst een paar keer in het ijs, je maakt daarbij een draaiende beweging uit je pols. Op deze manier maak je een beginnetje voor je boor. Zet je boor in het beginnetje en oefen wat extra druk uit op het ijs. Draai nu de boor een kwart slag rechtsom, exact om de lengte-as van de boor. Nu komt het meest precaire moment; als je denk dat de boor voldoende houvast heeft, laat je de ijsboor los, en draai je je hand een kwartslag terug voor de volgende draai. Je herhaalt deze handelingen, totdat je voelt dat de boor stabiel in het ijs zit, soms is dat al na drie slagen maar dit kan ook tien slagen duren. Klap nu het molentje uit en draai de boor snel helemaal in het ijs. Klap het molentje weer in en hang een setje in de ijsboor.

Tip 7 - Kies een route die je aan kan

Vallen tijdens het ijsklimmen is geen goed idee omdat het risico op zelfverwonding te groot is. Probeer een val daarom altijd te vermijden door nooit op je valgrens te klimmen. Stap dus niet in routes boven je niveau; ga naar een ijsklimtuin en hang een toprope uit als je aan je klimniveau wilt werken.

Ben je te vermoeid om veilig verder te klimmen of een ijsboor te plaatsen? Sla dan één bijl extra diep in het ijs, klip er onderaan je zelfzekering aan en ga er voorzichtig in hangen. Plaats nu direct een ijsboor en vraag om een block.

Tip 8 – Blijf warm

Dit is misschien wel de belangrijkste én soms meest onmogelijke tip. Warm blijven is in ieder geval iets waar je continue mee bezig moet zijn. Eenmaal afgekoeld is het erg lastig om weer op te warmen. Neem daarom altijd een warme donsjas mee, nee niet zo’n modieus ultradun exemplaar maar een degelijke warme jas waarin je eventueel ook een winterse nacht kunt uitzitten. Als het erg koud is neem je de donsjas ook mee de route in. Eén donsjas per touwgroep is een optie als je met een naklimmer-rugzak-tactiek klimt.

Je handen en voeten warm houden is een essentiële ijsklimvaardigheid. Stap nooit een waterval in met koude handen want ze worden zelden warm tijdens het klimmen en koelen alleen maar verder af tot een punt dat er geen bloed meer doorstroomt en een ijsboor plaatsen onmogelijk wordt. Door continue knijpen in je ijsbijlen blokkeren je onderarmspieren de doorbloeding naar je handen. Dit is een belangrijke reden waarom je handen onderkoeld raken. Merk je dat je handen stijf en gevoelloos worden? Dan is het raadzaam om ze regelmatig laag uit te schudden zodat er warm bloed naartoe kan stromen. Knijp tijdens het klimmen ook niet continue maximaal in je bijlen. Goed isolerende handschoenen helpen ook tegen onderkoelde vingers. Het nadeel van dikke handschoenen is dat ze de grip op je bijlen verminderen en je de neiging krijgt om harder in je bijlen te knijpen. Uiteindelijk wil je dus met relatief dunne handschoenen met veel grip klimmen. Zorg in ieder geval dat je handen droog blijven en neem eventueel een extra paar wanten mee voor tijdens het zekeren.

Warme voeten is vooral een kwestie van perfect passende klimschoenen. Je hak mag niet schuiven als je op je stijgijzerpunten staat en je tenen moeten aan de voorzijde voldoende ruimte hebben zodat ze tijdens het schoppen niet tegen de voorkant komen en niet afgekneld zitten zodat warm bloed in je tenen kan blijven stromen.

Regelmatig eten en drinken is ook belangrijk om warm te blijven. Zorg dat je drinken niet bevriest en je eten eetbaar blijft als het bevriest. Check dit eventueel door het thuis in de vriezer te leggen. Een Mars wordt bijvoorbeeld totaal oneetbaar bij -20 graden Celsius.

Op minder steile stukken ligt vaak veel sneeuw wat het plaatsen van ijsboren lastig kan maken.

Tip 9 - Neem materiaal mee voor een veilige terugtocht

Neem altijd voldoende materiaal mee om over de route te kunnen abseilen. Liever loop je over een mooi afdaalpad terug naar het begin van je route maar dat kan niet altijd en soms kun je niet verder klimmen en moet je wel abseilen. Om veilig over een waterval ab te seilen heb je het volgende nodig: een Abalakov-haakje, meerdere 6mm abseiltouwtjes van ongeveer 80cm lengte, een extra lange ijsboor van 20cm en een zakmes om eventueel extra abseiltouwtjes uit je klimtouw te snijden. Zo kun je een veilige terugtocht over de waterval organiseren. Beoordeel aanwezige standplaatsen op betrouwbaarheid en vervang zo nodig het materiaal, ook als dat betekent dat je karabiners moet achterlaten of touw moet opofferen; je leven is meer waard.

Tip 10 – Accepteer een lang leerproces.

Je kunt niet in één winter een doorgewinterde ijsklimmer worden. Hier zijn meerdere klimvakanties voor nodig. Ondanks deze tips en het volgen van één van onze geweldige ijsklimcursussen zal je zelfstandig moeten gaan leren en ervaren wat voor jou werkt onder welke omstandigheden en helaas ook wat niet werkt. Accepteer dat ijsklimmen soms oncomfortabel wordt of zelfs ronduit misselijkmakend als je gaat ervaren hoe pijnlijk het is als er weer bloed door je bevroren handen gaat stromen. Daar staat tegenover dat je onvergetelijke beklimmingen gaat beleven in een magisch winterlandschap, dat je mooie vriendschappen gaat opbouwen en je een gevoel van trots gaat ervaren dat de gemiddelde sportklimroute ver overstijgt.

Veel plezier met ijsklimmen!

Wat is ijsklimmen? Waar kun je ijsklimmen?

Laatste revisie 9/1/2026, tln